Bước sang năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu tại Việt Nam có nhiều thay đổi đáng chú ý liên quan đến thuế, thủ tục hải quan và chính sách quản lý chuyên ngành. Nếu không kịp thời cập nhật, doanh nghiệp rất dễ gặp rủi ro như khai sai thuế, chậm thông quan hoặc phát sinh chi phí ngoài dự kiến.
Dưới đây là những nội dung quan trọng mà KVN Logistics khuyến nghị doanh nghiệp nên rà soát ngay từ đầu năm để đảm bảo hoạt động XNK diễn ra suôn sẻ.
1. Biểu thuế xuất nhập khẩu 2026 có nhiều điều chỉnh
Những tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự thay đổi đáng kể về thuế quan, đặc biệt trong lộ trình cắt giảm thuế theo các hiệp định thương mại tự do (FTA) như EVFTA, CPTPP, RCEP hay VIFTA.
Các điểm mấu chốt cần lưu ý:
-
Thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN): Vẫn áp dụng theo các nghị định hiện hành, tuy nhiên đã có điều chỉnh ở một số dòng hàng, đặc biệt là nhóm nguyên liệu phục vụ sản xuất.
-
Thuế GTGT: Duy trì mức 10%, nhưng một số nhóm hàng tiếp tục được xem xét giảm 2% nếu chính sách gia hạn được thông qua trong giai đoạn 2025–2026.
-
Thuế phòng vệ thương mại: Áp dụng bổ sung thuế chống bán phá giá và tự vệ đối với một số mặt hàng như thép, hóa chất từ Trung Quốc, Ấn Độ.
-
Lộ trình FTA: Bước vào giai đoạn cắt giảm mạnh, nhiều dòng thuế về 0% (đặc biệt EVFTA). Biểu thuế VIFTA (Việt Nam – Israel) chính thức áp dụng đầy đủ với cột thuế riêng cho năm 2026.
Kinh nghiệm thực tế: Doanh nghiệp nên rà soát lại toàn bộ mã HS, tính lại giá vốn (costing) theo mức thuế mới và chủ động tra cứu biểu thuế từ các nguồn chính thống như website Hải quan.
2. Kiểm tra chữ ký số (Token) và hệ thống VNACCS
Sau kỳ nghỉ Tết, lỗi phổ biến nhất khiến doanh nghiệp không thể mở tờ khai là chữ ký số hết hạn hoặc chưa được cập nhật thông tin.
Việc cần làm ngay:
-
Kiểm tra thời hạn Token (thường từ 1–3 năm).
-
Nếu gia hạn hoặc thay mới, cần cập nhật lại ngay trên hệ thống VNACCS/VCIS.
-
Thực hiện truyền tờ khai thử trước khi khai chính thức để đảm bảo thông suốt.
Lưu ý quan trọng: Từ năm 2026, hệ thống VCIS nâng cấp yêu cầu chữ ký số sử dụng chuẩn USB Token hoặc Cloud Signing theo quy định mới. Việc cập nhật kịp thời là điều kiện bắt buộc để thông quan hàng hóa.
3. Rà soát giấy phép chuyên ngành trước khi hết hạn
Đầu năm là thời điểm nhiều loại giấy phép chuyên ngành đồng loạt hết hạn, trong khi thời gian xử lý thường kéo dài do lượng hồ sơ tăng cao.
Các loại giấy phép cần đặc biệt chú ý:
-
Giấy phép nhập khẩu từ các Bộ (Công Thương, Y tế…).
-
Chứng nhận hợp quy (CR), công bố ATTP, các chứng chỉ HACCP, ISO.
-
Nhóm sản phẩm CNTT & Viễn thông: Từ cuối 2025, các thiết bị như pin Lithium, thiết bị vô tuyến, máy tính… có thể phải chứng nhận hợp quy bắt buộc theo danh mục quản lý mới.
Lời khuyên thực tế: Hãy lập danh sách các giấy phép sắp hết hạn và nộp hồ sơ gia hạn sớm để tránh tình trạng hàng về đến cảng nhưng bị “treo” do thiếu giấy phép, phát sinh phí lưu kho bãi (DEM/DET).
4. Chuẩn bị Báo cáo quyết toán hải quan (BCQT)
Đối với doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu hoặc chế xuất (EPE), báo cáo quyết toán là nhiệm vụ trọng tâm hàng năm.
-
Thời hạn nộp: Ngày thứ 90 kể từ khi kết thúc năm tài chính (thường là 31/03/2026).
-
Thay đổi 2026: Có các điều chỉnh về biểu mẫu và hướng dẫn theo quy định mới.
Để tránh sai sót dẫn đến truy thu thuế:
-
Đối chiếu chính xác số liệu Tồn đầu kỳ – Nhập – Xuất – Tồn cuối kỳ.
-
Chuẩn bị sẵn phương án giải trình nếu có chênh lệch giữa kho và kế toán.
-
Ưu tiên sử dụng phần mềm để tự động hóa dữ liệu, giảm thiểu sai sót thủ công.
5. Biến động lịch tàu và giá cước đầu năm 2026
Sau Tết Nguyên đán, nhu cầu vận tải thường tăng mạnh khiến thị trường Logistics có nhiều biến động:
-
Giá cước: Tuyến Mỹ, EU, Úc có thể tăng từ 20–50%.
-
Phụ phí: Các loại phí như PSS, BAF, CIC điều chỉnh liên tục theo giá nhiên liệu và thị trường.
Giải pháp cho doanh nghiệp: Chủ động liên hệ với các đơn vị Forwarder hoặc hãng tàu sớm để giữ chỗ (booking), theo dõi các chỉ số thị trường (SCFI, FBX) và cân nhắc phương án vận chuyển thay thế nếu cần giao hàng gấp.
6. Cập nhật các chính sách và văn bản mới nhất
Năm 2026 chứng kiến nhiều thông tư, nghị định mới ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình XNK:
-
Điều chỉnh thủ tục hải quan và thành phần hồ sơ.
-
Cập nhật danh mục hàng hóa quản lý chuyên ngành.
-
Bổ sung quy định về an toàn thực phẩm, nhãn năng lượng và kiểm soát hóa chất.
Rủi ro nếu thiếu cập nhật: Khai sai tờ khai, thiếu hồ sơ chứng từ dẫn đến bị xử phạt hành chính và ảnh hưởng đến luồng xanh của doanh nghiệp.
Việc duy trì thói quen theo dõi các kênh chính thống và cập nhật quy trình nội bộ định kỳ là chìa khóa để doanh nghiệp vận hành ổn định trong năm 2026.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn trong việc tra cứu thuế suất hoặc cần tư vấn thủ tục hải quan trọn gói, hãy liên hệ ngay với KVN Logistics để được hỗ trợ chuyên sâu.
